Ekonomi

Part-time çalışanlar dikkat! 31 Aralık’ta başlıyor! Ücretli izin, kıdem tazminatı…

Gençlerin özgürce seçtikleri yarı zamanlı çalışma ile ilgili yasal düzenleme 31 Aralık’ta hayata geçecek. Yeni düzenleme ile çalışanlara haftalık izin, ücretli izin ve kıdem tazminatı hakkı tanınmıştır. İşte Sabah’ın ulaştığı uygulama ve son dakika bilgileri…

Son Dakika: Esnek zamanın en yaygın biçimleri olan yarı zamanlı veya yarı zamanlı çalışanlar, haftalık izin, yıllık ücretli izin ve kıdem tazminatını içerir. Gençlerin özgürce seçtikleri yarı zamanlı çalışmaya ilişkin yasal düzenleme 31 Aralık’ta hayata geçecek.

Uzaktan çalışma mevzuatı, salgın döneminde yaygınlaşan evden çalışma, uzaktan çalışma, vardiyalı ve yarı zamanlı çalışma gibi yeni iş modellerine uyum sağlayacak şekilde revize ediliyor.

SON DAKİKA: KIDEM VE YILLIK İZNİ BELİRLEMEK İÇİN…

Mevcut yasaya göre, kıdem ve yıllık izne hak kazanabilmek için en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. Çalışanlar ve işverenler ihtiyaçları doğrultusunda iş sözleşmesi yapabilirler. Yarı zamanlı sözleşmeler haftada 30 saat veya daha az çalışır. Türkiye, salgın döneminde yaygınlaşan “yarı zamanlı, uzaktan, vardiyalı çalışma” gibi yeni nesil iş modelleriyle karşılaşıyor. Milyonlarca çalışanı etkileyen esnek çalışma modelleri ve yasal düzenleme ile ilgili cevaplanması gereken soruların yanıtları şöyle:

ESNEK ÇALIŞMA, YARI ZAMANLI İŞ NEDİR?

Çalışanların çalışma saatlerine göre hazırlanan sisteme esnek çalışma denilmektedir. Akran çalışmasının üçte ikisine varan esnek çalışma saatlerinin en yaygınına yarı zamanlı çalışma denir. Örneğin, karşılaştırılabilir bir çalışan haftada 45 saat bir işte çalışıyorsa, o iş için 30 saat veya daha az yapılan işler yarı zamanlı çalışma miktarına dahil edilir.

SİGORTA PRİMİ NASIL HESAPLANIR?

Bir aydaki toplam part-time çalışma süresi, günlük çalışma süresinden sayılan 7,5 saate bölünmüştür. Sigorta primi, alınan tutar üzerinden ödenir.

Çocukların eğitimleri süresince yarı zamanlı çalışma hakları var mı?

Analık izni durumunda, çocuk ilkokul çağına gelene kadar anne veya baba kısmi süreli çalışmaya başvurabilir. Bu başvurunun işverene bir ay önceden bildirilmesi gerekmektedir. Eşlerden biri çalışmıyorsa, çalışan eş kısmi süreli çalışmaya başvuramaz.

YARI ZAMANLI İŞÇİLER HANGİ HAKLARA SAHİPTİR?

Yarı zamanlı çalışanlardan sigorta raporları, çalışma saatlerinin günlere çevrilmesiyle oluşan prim günleri bazında yapılmaktadır. Hesaplama 7,5 çalışma saatinde 1 gün olarak geçerlidir. Haftalık izin, ücretli izin ve kıdem tazminatına ilişkin düzenleme yeni yıldan itibaren uygulanacak.

Yarı zamanlı çalışma için ücret nasıl hesaplanır?

İş Kanunu’na göre, yarı zamanlı çalışanın ücretleri ve bölünebilir nakde ilişkin faydaları, tam zamanlı çalışanlara kıyasla sınırlı bir süre için ödenmelidir. Saatlik asgari ücret, aylık asgari ücretin 30 güne bölünmesi ve günlük asgari ücretin 7,5 saatlik normal günlük çalışma süresine bölünmesiyle hesaplanır.

TÜRKİYE’DE YARI ZAMANLI İŞÇİ ORANI NE KADAR?

İsviçre’de yüzde 40, birçok Avrupa ülkesinde yüzde 18 olan bu kota Türkiye’de yüzde 9’da kalıyor. Özellikle öğrenciler yarı zamanlı işler için büyük talep görmektedir. Hem işsizliği azaltan hem de eğitim sırasında çalışma hayatına girişi kolaylaştıran bu esnek çalışma modeli, hukuk sigortasının yaygınlaşmasını da artıracak.

KÜÇÜK PREMIUM GÜNLERİ ESNEK İŞLE TAMAMLAYABİLİR MİYİM?

Kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında örneğin aylık 12 günlük prim iki şekilde akdedilebilir. Çalışırken eksik kalan günleri telafi etmek isterseniz isteğe bağlı olarak sigorta yaptırabilir ve kalan 18 gün için ayrı ayrı prim ödeyebilirsiniz. Başka bir yöntem, emeklilikten kısa bir süre önce, gelecekte eksik günler için borca ​​girmesine izin veriyor.

ESNEK ÇALIŞMADA YILLIK İZİN KULLANIMI NASIL YAPILIR?

Kısmi süreli veya nöbetçi sözleşmeli çalışanlar, bir sonraki yılın tatil süresine denk gelen yarı zamanlı günleri çalışmayarak her yıl için kendilerine ait olan izin hakkını kullanırlar. Örneğin; 4 yıl yarı zamanlı çalışan işçiye 14 gün yıllık ücretli izin verilir. 14 günlük ücretli yıllık izin hesaplanırken hafta sonları da dikkate alınır.

ESNEK ÇALIŞMA MODELLERİ HALKA GENİŞLETİLMİŞ Mİ?

Salgınla mücadelede kısmi çalışmaların yaygınlaştığı kamu kurum ve kuruluşlarında yeni istihdam modelleri üzerinde çalışmalar yapılıyor. Uzaktan çalışma mevzuatı, yeni iş modellerine uyarlamak için revize edilmektedir. Rotasyon çalışması, dağıtılmış iş gücü, kredili iş ilişkisi, yıllık çalışma süreleri gibi uygulamalar devreye girer.

Hayatımıza girecek yeni nesil çalışma modelleri ile ilgili mevzuatta ne gibi değişiklikler yapılıyor?

“Ev, Uydu, Komşu ve Mobil Ofis” modellerinde, salgın döneminde hem kamuda hem de özel sektörde yaygın olan tele çalışma çerçevesinde roller tanımlanır ve sorumluluklar netleştirilir. Birçok ülkede kullanılan dağıtılmış işgücü modeli, paylaşımlı veya rotasyonlu iş paylaşımı, esnek çalışma saatlerinin basit veya nitelikli ertelenmesi, geçici istihdam ilişkileri ve yoğun çalışma haftaları gibi iş modelleri de devreye girecek.

EMEKLİLİK MODELİNE YUMUŞAK GEÇİŞ NEDİR?

Avrupa ülkelerinde yaygın olan emekliliğe sorunsuz geçiş modelinde, belirli bir yaştan itibaren işçiler belirli süreli istihdam edilmektedir. Kalan çalışma saatleri sisteminde henüz emeklilik yaşına gelmemiş işçilere çok daha geniş seçenekler sunuluyor.

YENİ ÇALIŞMA MODELLERİNDE YASAL HAKLAR GARANTİLİ Mİ?

Çalışanların hakları kanunla korunmaktadır. Ücretler ve çalışma koşulları açıkça belirtilmiştir. Uzaktan çalışma için internet, bilgisayar, yazıcı ve cep telefonu temini gibi tüm detaylar sözleşmelerle netleştirilir.

Kaynak: Yarın

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu